Fouten bij fatale duik brandweer Terneuzen
Gepubliceerd op: 02-04-2009, 15:39 uur - Laatst gewijzigd: 02-04-2009, 16:21 uur
Door: Roland de Jong
MIDDELBURG - Bij het zoekactie in het Kanaal van Gent naar Terneuzen waarbij in maart vorig jaar een brandweerduiker omkwam is de Arbo-wet meerdere malen overtreden. Dat heeft het Openbaar Ministerie in Middelburg vandaag bekend gemaakt.
Op 12 maart 2008 werd in het Kanaal van Gent naar Terneuzen ter hoogte van Westdorpe door het duikteam van de vrijwillige brandweer gezocht naar een auto die in het water lag. De politie had aanwijzingen dat de auto van de uit Roosendaal afkomstige Aarnout Zegers daar in het water lag. De man werd er van verdacht zijn twee kinderen in zijn huis te hebben vermoord. De roots van de Roosendaler lagen in Zeeuws-Vlaanderen. Tijdens het duiken raakte de 38-jarige Terneuzense brandweerduiker Wim Matthijssen in moeilijkheden. Hij overleed later in het ziekenhuis.
Kennis
Na het overlijden van de duiker is door een gecombineerd team van de politie Zeeland en de Arbeidsinspectie een grondig onderzoek uitgevoerd. Uit dit onderzoek is gebleken dat de brandweerduikers destijds onvoldoende waren ingelicht over de te verrichten werkzaamheden. Hierdoor waren de risico’s niet geheel duidelijk. Ook was er geen duidelijke werkinstructie gemaakt. De Terneuzense brandweerduikers waren volgens het OM verder niet voldoende geïnstrueerd in hoe zij zichzelf konden redden in noodsituaties. Ze waren bijvoorbeeld onvoldoende op de hoogte van de werking van persoonlijke beschermingsmiddelen zoals het redvest, de noodluchtvoorziening en het volgelaatsmasker.
Uit het onderzoek is verder gebleken dat er op de dag van het fatale ongeluk geen berekening was gemaakt voor de benodigde hoeveelheid ademgas. Hierdoor moesten de duikers hun reservevoorraad ademgas eerder aanspreken dan veiligheidshalve is toegestaan. Ook was de schroef van de boot waarmee de brandweer zich op het water begaf niet voorzien van bescherming. Dit leverde hierdoor gevaar op voor de onder water verblijvende duikers.
Administratie
Ook administratief werden er door de gemeente, die verantwoordelijk is voor de brandweer, fouten gemaakt, aldus het OM. “Door het niet voeren van een adequate administratie met betrekking tot de verrichtingen van de brandweerduikers, bestond er onvoldoende zicht op de geoefendheid en duikvaardigheden. Hierdoor werd niet tijdig onderkend dat zij niet aan de eisen voldeden en werden verlengingen van diploma’s onterecht afgegeven.”, aldus een woordvoerder. Binnen de gemeente bleek bovendien onvoldoende duidelijk te zijn wie verantwoordelijk was voor de controle op naleving van de (veiligheids)voorschriften.
Omdat de administratieve regels en werkprocedures onvoldoende zijn nageleefd heeft het OM de gemeente Terneuzen een boete opgelegd van 20.000 euro. De gemeente laat in een reactie weten akkoord te gaan met deze schikking. Met de schikking wil de gemeente voor alle direct en indirect betrokkenen de zaak afronden en voorkomen dat deze emotioneel beladen zaak nog lange tijd voortsleept.
Burgemeester Jan Lonink: "De afweging om de zaak te schikken is moeilijk geweest omdat wij de vermoedens van justitie deels niet onderschrijven. Ook nu wij de schikking accepteren, vermoeden wij geen verband tussen het onvoldoende volgen van regels en procedures en de oorzaak van het daadwerkelijke ongeval zelf. Wij hebben het aanbod van justitie wel aanvaard omdat wij denken dat hiermee voor alle betrokkenen de zaak goed kan worden afgerond. Wij gaan er vanuit dat vervolgonderzoeken of nieuwe beschouwingen geen ander beeld opleveren.”
Eerder werd overigens al besloten de brandweerlieden en duikers die betrokken waren bij het duikongeval niet strafrechtelijk te vervolgen. Het Openbaar Ministerie ziet af van verdere juridische stappen tegen hen, omdat ze geen strafbare feiten hebben gepleegd of zich laakbaar zouden hebben gedragen.
Oorzaak
Ondanks de constateringen rond de instructies is het volgens de gemeente Terneuzen nog steeds niet duidelijk wat precies de oorzaak is van het ongeval. Lonink: “Ik betreur het dat de oorzaak van het ongeval waarschijnlijk in het ongewisse blijft. De uitspraak van justitie sterkt ons daarentegen omdat deze bevestigt dat onze eigen evaluatie van het ongeval goed en gedegen is geweest. Wij hebben na het ongeval de juiste lessen getrokken en diverse verbeteringen direct doorgevoerd. Dat geeft ons vertrouwen."
De gemeente laat in een reactie overigens ook weten dat de verbeterpunten die justitie naar voren heeft gebracht rondom de administratieve voorschriften ook zijn gebleken uit een eigen evaluatie door de gemeente. "De verbeterpunten die daaruit voortvloeiden heeft de gemeente direct opgepakt of in gang gezet", aldus een woordvoerder.
Zie ook:
- 19/03/2008: Omgekomen Terneuzense brandweerduiker herdacht
- 17/03/2008: Woensdag crematie omgekomen brandweerduiker
- 14/03/2008: Brandweerduiker Terneuzen omgekomen door verdinking
- 14/03/2008: Lichaam in auto kanaal Westdorpe inderdaad van Zegers
- 13/03/2008: Auto en lichaam Zegers boven water bij Westdorpe
- 13/03/2008: Condoleanceregisters voor omgekomen duiker Terneuzen
- 13/03/2008: Brandweerduiker overleden na ongeluk bij zoekactie
- 12/03/2008: Auto in kanaal mogelijk van Zegers
